Η ΓΥΝΑΙΚΑ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ Η ΚΡΙΣΗ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ

 

 

π. Ιωάννης Καλογερόπουλος

Για τους νεόνυμφους, για εκείνους που ετοιμάζονται για το πιο όμορφο ταξίδι...

Ο Παπαδιαμάντης σε ένα διήγημά του μιλάει για μια γυναίκα που είναι στην εκκλησία με το μωρό της αγκαλιά και πάει ένας επίτροπος με υπερβάλλοντα ζήλο να της πει να κάνη ησυχία, με αποτέλεσμα ο ίδιος κάνει περισσότερη φασαρία από το μωρό... Και συμπληρώνει ο Παπαδιαμάντης «και μετά σου λένε πως οι άνδρες είναι δήθεν εξυπνότεροι των γυναικών!...».

Οι ειδικοί αποφαίνονται ότι η γυναίκα έχει:

1) περισσότερο συναίσθημα από τον άντρα,

2) περισσότερη αντοχή και

3) περισσότερη πίστη στο Θεό.

Όταν όμως κάποιος δεν ξέρει την δύναμή του ή την χρησιμοποιεί λάθος τότε γίνεται επικίνδυνος. Ξέρετε, όσο πιο μεγάλη δύναμη έχεις, το λάθος σου είναι όλο και πιο καταστροφικό. Ας αναλύσουμε λίγο το κάθε χαρακτηριστικό της γυναίκας ξεχωριστά.

1) Η γυναίκα έχει περισσότερο συναίσθημα: Έχει την δυνατότητα να συνεισφέρει μέσα στην οικογένειά της, κυρίως με το συναίσθημα, ενώ ο άντρας κυρίως με τη λογική. Υπάρχουν βέβαια και οικογένειες με διαφοροποιήσεις, αλλά κατά κανόνα η γυναίκα αποτελεί την καρδιά της οικογένειας ενώ ο άνδρας το μυαλό της. 


Όταν μιλάμε για συναισθήματα εννοούμε τα συναισθήματα της αγάπης, της τρυφερότητας, της καλοσύνης και κυρίως την ικανότητα να νοιώθει, πώς νοιώθει ο άλλος, να μπαίνει στη θέση του. Κάτι που είναι προϋπόθεση για την Αγάπη.


Αυτή την τελευταία ικανότητα, η γυναίκα εξασκείται από νωρίς να την αποκτήσει. Ήδη από την εγκυμοσύνη! Συγγραφείς πολλοί, ψυχολόγοι και ψυχαναλυτές έχουν περιγράψει την κατάσταση της εγκυμοσύνης, ως μια κατάσταση στην οποία η γυναίκα για πρώτη φορά, με τόσο έντονο τρόπο, μαθαίνει να μπαίνει στη θέση του άλλου. Και επειδή εξασκείται σε αυτό, μπορεί σιγά-σιγά να το εφαρμόσει και σε άλλες πτυχές της ζωής της οικογένειας. Να μπορεί, ας πούμε, να αισθανθεί τι έχει ανάγκη το παιδί της την ώρα που είναι στεναχωρημένο, την ώρα που είναι άρρωστο, την ώρα που είναι απογοητευμένο, και αντίστοιχα τι έχει ανάγκη ο άντρας της. Έχει μεγαλύτερη ικανότητα να συλλαμβάνει τα αισθήματα του άλλου και να συντονίζεται προς αυτά. Αυτό θα ήταν η ευτυχής χρήση του συναισθηματικού κόσμου της γυναίκας. 


Στη πράξη, όμως, γνωρίζουμε ότι δεν συμβαίνει αυτό πάντοτε. Γιατί εκτός από τα ευχάριστα συναισθήματα της αγάπης, της τρυφερότητας και της κατανοήσεως, η γυναίκα μπορεί να είναι επιρρεπής σε δυσάρεστα συναισθήματα, πιο έντονα από τον άνδρα, επειδή έχει μεγαλύτερη συναισθηματική δύναμη. Από τα αρνητικά συναισθήματα διαλέξαμε να σταθούμε σε δύο, που είναι αρκετά συνηθισμένα μέσα στην οικογένεια.


Το ένα είναι η ζήλεια. Είναι μια κακή χρήση της συναισθηματικότητας της γυναίκας, και οφείλεται στο γεγονός ότι, οι περισσότερες γυναίκες από κορίτσια μεγαλώνουν με κάποια αίσθηση μειονεξίας σε σχέση με τους άνδρες. Αυτό τους μεταδίδεται κατά την αγωγή και την ανατροφή τους. Δεν είναι το ίδιο με τους άνδρες. «Κάτι λείπει» δήθεν στη γυναίκα, κάτι που οι άνδρες το έχουν. Αυτό το αίσθημα της μειονεξίας, όταν η γυναίκα μεγαλώσει και μπει μέσα στην ενεργό ζωή, μπορεί να εκδηλωθεί ως ζήλεια, όχι πια προς τους άνδρες, αλλά ζήλεια προς κάτι που το έχει μια άλλη γυναίκα, με αποκορύφωμα την ερωτική αντιζηλία! Και η ζήλεια κατατρώγει την ψυχή της γυναίκας και επιδρά καταλυτικά στην εκδήλωση των ευχάριστων συναισθημάτων. Δεν μπορεί, δηλαδή, να αγαπήσει, δεν μπορεί να δείξει την τρυφερότητά της, δεν μπορεί να δείξει το δυναμισμό της. 


Το δεύτερο συναίσθημα που απειλεί τον συναισθηματικό κόσμο της γυναίκας είναι, σύμφωνα με τους πατέρες της εκκλησίας μας, ένα από τα πιο δύσκολα να αντιμετωπιστούν αφού αποτελεί ένα από τα πιο δύσκολα πάθη, είναι η μνησικακία. Μνησικακία θα πει όχι απλά να θυμάμαι ζωντανά το κακό που μου έκανε κάποιος, το πόσο με πλήγωσε, και να θέλω να τον εκδικηθώ- δεν είναι μόνο αυτό. Μνησικακία μπορεί να έχω ακόμα, και όταν δεν μου περνάει ποτέ από το νου, το κακό που μου έκανε ο άλλος, και εν προκειμένω ο σύντροφος (που με πρόσβαλε μιλώντας μου άσχημα, που με απογοήτευσε, που με πρόσβαλε δημόσια, κ.τ.λ.). Μπορεί αυτό να μην έρχεται στο νου μου και παρόλα αυτά να έχω μνησικακία.


Πώς εκδηλώνεται τότε η μνησικακία; Εκδηλώνεται με μια γενική αναδίπλωση του ψυχισμού της γυναίκας- συζύγου, που δεν ανοίγεται μέσα στη σχέση της συζυγίας, δεν καταθέτει τον εαυτό της και την προσωπικότητά της, δεν βγάζει την αγάπη της, εξαιτίας του κακού που της συνέβη. Αυτό είναι μνησικακία. Και για να είμαστε δίκαιοι, πρέπει να πούμε ότι πάρα πολλές φορές οι άντρες δίνουμε την αφορμή ώστε να μνησικακεί η γυναίκα εις βάρος μας.

2) Η δεύτερη πτυχή της υπεροχής της γυναίκας που ανέφερα είναι η αντοχή της. Αντοχή σε όλα τα επίπεδα. Εμείς οι άνδρες όταν έχουμε 38 πυρετό είμαστε ερείπια. Δεν μπορούμε να πάμε ούτε στη δουλειά ούτε να κάνουμε τίποτα. Εσείς με 38 πυρετό εργάζεσθε μέσα στο σπίτι και έξω από αυτό. Είστε στο πόδι και με 39 καμιά φορά.


Ας εξετάσουμε την ψυχική αντοχή της γυναίκας μόνο σε ένα συγκεκριμένο θέμα ελλείψει χρόνου: στο γεγονός ότι έχοντας την συναίσθηση της ευθύνης ως μητέρα, επωμίζεται κυρίως αυτή το βάρος της ανατροφής των παιδιών. Πολλές φορές, ή μάλλον κατά κανόνα, η γυναίκα θα ξυπνήσει τη νύχτα και θα ασχοληθεί με το μωρό και πολλές φορές γινόμαστε γελοίοι εμείς οι άντρες που λέμε το πρωί «Ά ωραία κοιμήθηκε απόψε το μωρό». «Εσύ κοιμήθηκες ωραία, όχι το μωρό» απαντάει η γυναίκα.


Στο σημείο αυτό θα ήθελα να επισημάνω την προσοχή των γυναικών σε κάτι που συμβαίνει πολύ συχνά μέσα στις οικογένειες (και καμιά φορά μέσα στις λεγόμενες χριστιανικές οικογένειες πιο συχνά ακόμα). Η πολύ καλή πρόθεση της γυναίκας να αναλάβη τις ευθύνες της στην ανατροφή των παιδιών περισσότερο από τον άνδρα, την οδηγεί στο άλλο άκρο. Στο να μονοπωλήσει αυτή τα παιδιά. Ή με άλλα λόγια, όσο και να ακούγονται σκληρά, να αφαιρέση τα παιδιά από τον πατέρα. Η αφαίρεση των παιδιών από το πατέρα δεν γίνεται απότομα και καμιά φορά δεν το καταλαβαίνει ούτε η ίδια ότι το κάνει. Αποτέλεσμα του γεγονότος είναι να χαθεί η ισορροπία. 
Η ισορροπία όμως εδώ για να είμαστε και δίκαιοι, δεν χάνεται μόνο από την γυναίκα. χάνεται επίσης και από τους άνδρες, οι οποίοι πάρα πολλές φορές αδιαφορούμε για το ρόλο μας. Δεν θέλουμε να ασχοληθούμε με τα παιδιά μας!


Σπάνιο είναι όμως η γυναίκα να αντιληφθεί ότι πρέπει να βάλει και τον άνδρα της εξίσου στην ανατροφή των παιδιών (όχι με την μορφή του τιμωρού, που θα έρθει το βράδυ και θα του πει «με σκάσανε» περιμένοντας να ρίξει ξύλο ο πατέρας, προκειμένου εκείνος να κρατήσει τον κακό ρόλο, και εκείνη να είναι καλή με τα παιδιά, όχι με αυτή την έννοια!) αλλά να του επιτρέψει να είναι κοντά στα παιδιά και να έχει γνώμη. Ένας ανεπαρκής Ή κακός πατέρας, είναι προτιμότερος από έναν «όχι πατέρα» αυτό ας το θυμόμαστε.


Και μου κάνει πολύ εντύπωση η αντίδραση της Παναγίας όταν ο Χριστός δώδεκα χρονών πήγε στα Ιεροσόλυμα και εκείνη μαζί με τον Ιωσήφ τον έψαχναν ώρες και μέρες Όταν τον βρήκαν, τελικά, εν μέσω των διδασκάλων στο Ναό να τους διδάσκει, έχετε προσέξει τι του είπε ταραγμένη και ανήσυχη η Παναγία; «Παιδί μου, ο Πατέρας σου και εγώ με πόνο ψυχής σε αναζητούσαμε!» «Ο πατέρας σου και εγώ», που δεν ήταν και πατέρας του! Κι όμως η Παναγιά του δίνει την θέση που του αρμόζει!


Στο σημείο αυτό θα ήθελα να πω και κάτι άλλο. Ότι ένας τρόπος που η γυναίκα παγιδεύεται, είναι το γεγονός ότι μόλις γίνει μητέρα, ξεχνάει ότι είναι σύζυγος. Αυτό ακριβώς παθαίνουν και οι άνδρες. Αλλά οι γυναίκες επειδή έχουν φορτισθεί με το ρόλο της μητέρας περισσότερο από ό,τι οι άνδρες με το ρόλο του πατέρα, το παθαίνουν πιο έντονα. Η συζυγία εγκαταλείπεται υπέρ της τεκνογονίας. 


Μα η νέα ιδιότητα, αυτή της μητέρας, προέρχεται από την πρώτη. Έγινε μητέρα γιατί έγινε σύζυγος. Και στη συζυγία της, στο σύντροφό της οφείλει τα παιδιά της. Επομένως τα νέα καθήκοντα σε καμία περίπτωση δεν σημαίνουν παραμέληση του πρώτου ρόλου. Γιατί τότε έρχονται τα πράγματα ανάποδα, και είναι σαν να λέμε με πολύ απλά λόγια «χρειαζόμουνα έναν άνθρωπο να κάνω παιδιά, και αφού τα απέκτησα μπορώ να τον κάνω στην άκρη». Επαναλαμβάνω το ίδιο κάνουν και οι άνδρες στις γυναίκες πολλές φορές, σε σημείο που συχνά αναρωτιέται κανείς μήπως ο γάμος σε μερικούς ανθρώπους, λειτουργεί ως πρόσχημα για να γίνουν γονείς. Ξεχνούν οι άνθρωποι ότι ξεκινούν μόνοι τους ως σύζυγοι και θα παραμείνουν πάλι μόνοι τους. Αυτός δεν είναι ο προορισμός μας; 


Την συζυγία πρέπει να καλλιεργήσουμε, εκεί πάνω πρέπει να δουλέψουμε με όλη την δύναμη της ψυχής μας για να βαθύνουμε τη σχέση της αγάπης. Και όταν η συζυγία λειτουργεί καλά, θα χρειαστεί πολύ λιγότερα λόγια να πούμε προς τα παιδιά, γιατί τα παιδιά θα έχουν λάβει τα μηνύματα που είναι περιττό να διατυπώσουμε με λόγια. 
Πολύ απλό και πρόχειρο παράδειγμα: φέρτε στο νου σας πως υποδέχεστε τα παιδιά σας όταν έρχονται από το σχολείο, (ιδίως κατά τις πρώτες τάξεις του δημοτικού) και πως υποδέχεστε τον σύντροφό σας όταν έρχεται από τη δουλειά. Για σκεφτείτε…

3) Είπα ότι η τρίτη πτυχή στη γυναικεία υπεροχή είναι η πίστη στο Θεό. Οι εκκλησιές γεμίζουν από γυναίκες, οι εκκλησιές μας βασίζονται στις γυναίκες για εθελοντική προσφορά. Οι πρώτοι άνθρωποι που έμαθαν το μήνυμα της Αναστάσεως ήταν γυναίκες, και ο σπόρος της χριστιανικής αγωγής πέφτει στη ψυχή των μικρών ανθρώπων από τις μητέρες. Δεν θα μπορούσε η εκκλησία να λειτουργεί τόσο καλά χωρίς το δυναμισμό που έχει η γυναικεία ψυχή.

Η γυναίκα μπορεί να έχει πράγματι περισσότερη πίστη στο Θεό, γιατί, αν θέλετε έχει λιγότερο εγωισμό από τον άνδρα ή, εν πάση περιπτώσει, έναν διαφορετικού τύπου εγωισμό. Ο ανδρικός εγωισμός τον εμποδίζει να στραφεί στο Θεό και να τον εμπιστευθεί. Και λειτουργεί πάρα πολύ με την λογική.


Όμως εδώ κάτι το οποίο μπαίνει σαν το σκουλήκι και μας χαλάει αυτό το σπουδαίο γεγονός είναι ότι μερικές φορές η γυναίκα εκλαμβάνοντας την πίστη της λάθος κινδυνεύει να βάλει το Θεό ανάμεσα σε αυτή και τον άνδρα της. Και αυτό δεν γίνεται σκόπιμα συνήθως. Γίνεται μέσω μιας αγωγής που πήρε η γυναίκα. Της αγωγής που πήρε από την οικογένειά της. δηλ. ότι το κορίτσι μεγαλώνει με μια αγωγή που το κάνει να φοβάται ή να απεχθάνεται ό,τι έχει σχέση με το άλλο φύλο και τη σεξουαλικότητα. Και έτσι μπορεί να φθάσει είτε στην αδιαφορία για αυτά τα θέματα, είτε στη απέχθεια, είτε σε φόβο και άγχος. Αν η γυναίκα βρίσκεται μέσα στο χώρο της εκκλησίας αυτό της προσφέρει, ένα πάρα πολύ πρόσφορο τρόπο, να μην εμφανίζεται το πρόβλημα ως δικό της, αλλά να μπορεί να προβάλει επιχειρήματα του τύπου «ο Θεός λέει…» ή «η εκκλησία λέει…»και έτσι ο Θεός να μπαίνει ανάμεσά τους. Ο Θεός είναι συκοφαντημένος στους άνδρες από τις γυναίκες τους.  

Τα προβλήματα που δημιουργούνται από την κατάσταση αυτή είναι περιττό να τα αναφέρει κανείς, τα γνωρίζουμε. Έχουμε μεγάλο ποσοστό σεξουαλικής ψυχρότητας στις γυναίκες μας, περισσότερο στις πιστές. 


Θέλουμε την πίστη της γυναίκας, που κρύβει πολύ μεγάλο δυναμισμό, αλλά τη θέλουμε χωρίς αυτή την παρενέργειά της. 


Θέλουμε την αντοχή της χωρίς την υπερβολική φιλοδοξία να πάρει τα παιδιά στη πλάτη της μόνη της.


Θέλουμε τον πλούσιο συναισθηματικό κόσμο της, χωρίς εκείνα τα συναισθήματα που δηλητηριάζουν τα άλλα συναισθήματα, που περιμένουμε να χαρούμε.


Ίσως θέλουμε πολλά. Δεν ξέρω αν είναι πολλά ή λίγα! Είναι αυτά που οι άνδρες ζητούν από τις γυναίκες, και είμαι σίγουρος ότι και οι γυναίκες ζητούν από τους άνδρες τους άλλα τόσα!


Θέλω να σας διαβεβαιώσω ότι αν η κριτική ακούστηκε εντονότερη από την απαρίθμηση των αρετών, αυτό δεν οφείλεται στο γεγονός ότι τα ελαττώματα των γυναικών είναι περισσότερα από τα προτερήματα, αλλά γιατί πνευματικά δεν μας κάνει καλό, να ακούμε επαίνους. 


Η αυτοκριτική είναι αυτό που χρειαζόμαστε!


Ερώτηση: Πώς συμβαίνει δύο άνθρωποι να ξεκινούν ερωτευμένοι, και σιγά-σιγά να γίνονται ξένοι; Όταν υπάρχει στον άνδρα μια απορριπτική διάθεση έναντι της γυναίκας, πώς μπορεί η γυναίκα να λειτουργήσει θεραπευτικά, να βοηθήσει τον άνδρα της ώστε να πάψει να την απορρίπτει;


Απάντηση: Την Κυριακή κάνουμε ένα γάμο, όπου υπάρχει όλη αυτή η ευφρόσυνη ατμόσφαιρα, με τα νυφικά, τα κουφέτα, τα ρύζια, τις ευχές και τα δώρα, και τα γλέντια… Και την Δευτέρα μπορεί να… σκοτώνονται μεταξύ τους οι μόλις χτεσινοί τρισευτυχυσμένοι! Το ερώτημα που θέτω είναι: τι μεσολαβεί και το όνειρο γίνεται εφιάλτης;


Επιγραμματικά θα πω ότι δεν πρέπει να έχομε την εντύπωση ότι ερωτευόμαστε τον άλλον όπως πραγματικά είναι. Οι σύζυγοι, στο ξεκίνημα της κοινής τους ζωής, αγνοούν ο ένας τον άλλον στη πληρότητά του. Ερωτευόμαστε αυτό που θέλουμε να δούμε στον άλλον, που μας αρέσει να βλέπουμε, ή αυτό που φανταζόμαστε για αυτόν. 


Άλλοτε ερωτευόμαστε αυτό που επιθυμούμε να γίνει, αυτό που νομίζουμε ότι εμείς θα τον κάνουμε, και άλλοτε ερωτευόμαστε το γεγονός ότι ερωτευθήκαμε! κ.τ.λ. Μετά από διάστημα κοινής ζωής, όταν οι ψευδαισθήσεις σιγά- σιγά φύγουν, τότε αρχίζει ο καθένας και βλέπει το σύντροφό του όπως πραγματικά είναι. Τότε έχουμε την λεγόμενη κρίση του γάμου. Μετά από τρία, πέντε εφτά χρόνια, ανάλογα με το ζευγάρι. Η κρίση του γάμου είναι ένα σταυροδρόμι. Άλλο ζευγάρι τη βιώνει πιο έντονα, άλλο λιγότερο.
   Πάντως είναι ένα σταυροδρόμι που έχει τρεις επιλογές: μια επιλογή είναι η οριστική διάλυση, ο χωρισμός. Αυτή είναι η πιο εύκολη, με την έννοια ότι δεν μένεις εκεί να δεις πραγματικά τον άλλον, και να καταθέσεις τον εαυτό σου να συναντηθεί με τον άλλον. Απλά φεύγεις. Ας έχει πόνο το διαζύγιο, είναι η πιο εύκολη επιλογή.


Άλλη επιλογή είναι: συνεχίζουμε να ζούμε συμβατικά, απλά συμβιώνουμε, ανεχόμαστε ο ένας τον άλλον.


Τρίτη επιλογή, πολύ πιο σπάνια, είναι η δυνατότητα ο γάμος να αρχίσει τότε για πρώτη φορά, μετά από «χρόνια». Αρχίζει πρώτη φορά σημαίνει, ότι αρχίζει ο γάμος μεταξύ δύο πραγματικών ανθρώπων, που ξέρει ο καθένας ποιον έχει απέναντί του, και τότε μπορεί να υπάρξει πραγματική αγάπη, χωρίς ψευδαισθήσεις. Αυτή η αγάπη - σας πληροφορώ - έχει μέγα βάθος και δε συγκρίνεται με τον ενθουσιασμό του έρωτα στην αρχή. 


Όποιοι πάρουν αυτό τον τρίτο δρόμο, βρίσκουν μια αγάπη με ασύλληπτο βάθος και απερίγραπτη ποιότητα. Αλλά είναι ελάχιστοι, γιατί θέλει πολύ δουλειά και πολύ κόπο. Πρώτα απ’ όλα πρέπει να αντέξεις τον ίδιο σου τον εαυτό, τώρα που τον βλέπεις καθαρά χωρίς ψευδαισθήσεις, και στη συνέχεια απαιτεί κόπο και ταπείνωση το να θέλεις να συναντήσεις τον άλλον και να τον συναντήσεις πραγματικά. 

Και το ερώτημα γιατί μετατρέπεται το όνειρο σε εφιάλτη;


Μετατρέπεται γιατί όταν έχουμε πλάσει κάποιες ψευδαισθήσεις για τον άλλον η απογοήτευση είναι ανάλογη των ψευδαισθήσεων που είχαμε. Όσο πιο πολλές ψευδαισθήσεις και ωραιοποιήσεις είχαμε, τόσο πιο πολλή είναι η πίκρα και τόσο πιο πολύ είναι το μίσος – αν πάμε προς το μίσος. 


Το δεύτερο που ρωτάω αν ο άνδρας είναι απορριπτικός, είναι τι φταίει; 


Υπάρχουν πολλές αιτίες που ένας άντρας θα μπορούσε να είναι απορριπτικός. Μπορεί να έμαθε έτσι από μικρός, ότι οι γυναίκες είναι κατώτερα όντα και ξέρετε πώς μεγαλώνουμε τα αγόρια μας. «Φέρε ένα ποτήρι νερό στο αδερφό σου» λέμε στο κορίτσι, αλλά στο αγόρι σπάνια θα πούμε κάνε το ίδιο για την αδερφή σου. Υπάρχει τέτοιο κλίμα. 


Μπορεί να είναι απορριπτικός προς την γυναίκα του γιατί τον τρομάζουν τα συναισθήματα, και τώρα που βρήκε συναισθήματα, θέλει λίγο-λίγο, να προσεγγίσει τον κόσμο της γυναίκας, γι’ αυτό παίρνει μια απόσταση. Μπορεί η γυναίκα του χωρίς να το καταλαβαίνει, να ήθελε να ασκεί έλεγχο, να αποφασίζει μόνο αυτή τι θα γίνεται και με τον «πλάγιο» τρόπο να υποβάλει την θέλησή της ή να επιμένει ψυχαναγκαστικά για κάποια θέματα, από την καθαριότητα, μέχρι δεν ξέρω τι άλλο…


Άλλοτε - συμβαίνει και αυτό το παράδοξο - όταν θέλει να δείξει αγάπη γίνεται σκληρός: ας θυμηθούμε τα αγόρια του σχολείου σπρώχνουν ή χτυπούν τα κορίτσια που τους αρέσουν. Υπάρχουν, δηλαδή, σε όλο το φάσμα πολλές αιτίες…


Σε τέτοιου είδους προβλήματα ας ξεκινούμε πάντα με την αυτογνωσία του συζύγου που διαμαρτύρεται. Είναι το μόνιμο ερώτημα που πρέπει να υποβάλουμε στον εαυτό μας και ως γονείς. Εμφανίζει το παιδί μας μια κακή συμπεριφορά! Μας βρίζει; Είπε ψέματα; «Τι έχω κάνει εγώ ή τι δεν έχω κάνει για να φέρεται το παιδί μου έτσι;» αυτό το ερώτημα είναι το πιο βασικό, το θεμελιακό, το πιο έντιμο απ’ όλα, και το πιο πραγματικό. «Γιατί σίγουρα κάτι θα έχω κάνει ή δεν θα έχω κάνει. Είμαι και εγώ μέσα σ’ αυτό, αποκλείεται να μην είμαι» 


Το ίδιο λοιπόν να πούμε για το σύντροφό μας «τι έχω κάνει εγώ ή τι δεν έχω κάνει για να μου φέρεται έτσι, πέρα από τις καταβολές που μπορεί να έχει από την οικογένειά του». Όταν, δηλαδή, το ζευγάρι θέλει να βελτιώσει τη σχέση του, δεν μπορεί η πρώτη παρατήρηση που θα πει ο ένας στο άλλον να είναι «έτσι έμαθες από την οικογένειά σου κ.τ.λ.». Θα αρχίσει από το δικό του λάθος, για να αρχίσουν από κάπου να πιάσουν το θέμα να το δουλέψουν. Τα άλλα μπορεί να είναι αλήθεια, αλλά δεν μπορείς να αρχίσεις από εκεί, γιατί έτσι αρχίζουν οι άμυνες στους ανθρώπους και οι αντιστάσεις.


Και όπως θα έχετε παρατηρήσει στα ζευγάρια, οι μεγαλύτερες αλήθειες λέγονται την ώρα του τσακωμού. Αλήθειες, όμως, οι οποίες δεν οικοδομούν, δεν ωφελούν σε τίποτα, καταστρέφουν, χτυπούν, είναι σφαίρες. Αν λοιπόν δεν ξεκινήσουμε από το εαυτό μας, δεν μπορεί να υπάρξει πρόοδος.- 
 

Προσπαθώ να λέω τα ωφέλιμα και όχι τα ευχάριστα!

Λίγα λόγια για τους γονείς, ... και πολλά για τους συζύγους

Αγαπητοί γονείς,

Με την ευκαιρία της σημερινής σας παρουσίας στο Ναό μας, προκειμένου να κανονίσουμε για τη βάπτιση του παιδιού σας, θα ήθελα, μέσα από αυτή την επιστολή, να σας παρακαλέσω να μοιραστείτε μαζί μου μερικές σκέψεις, που έγραψα ειδικά για σας. 
Ας θυμηθούμε καταρχήν τα λόγια που ακούσατε την ημέρα του γάμου σας, λόγια που λέμε και σε κάθε γάμο τον οποίο τελούμε στην Εκκλησία μας.

Υπάρχουν ορισμένες αναφορές στη γέννηση των παιδιών, ζητούμε από το Θεό να δώσει την ευλογία του και να αποκτήσουν οι νεόνυμφοι πολλά παιδιά, καλά παιδιά, και να χαρούν με τα παιδιά τους, οι δύο που ενώνονται με τα ιερά δεσμά του γάμου. 
Μετράμε αυτές τις αναφορές και μετράμε και τις αναφορές στο πώς θέλει η Εκκλησία να ζει το ζευγάρι, και τις δεύτερες τις βρίσκουμε πολλαπλάσιες.

Έτσι, ακούμε την ώρα εκείνη, ο Ιερέας και το εκκλησίασμα να ζητούν από το Θεό ώστε αυτοί οι δύο άνθρωποι, το νέο ζευγάρι, να έχουν ειρήνη μεταξύ τους, να είναι ενωμένοι με την αγάπη, να νοιάζεται ο ένας για την επιθυμία του άλλου, να έχουν «ομόνοια ψυχών και σωμάτων…» . 


Ακούμε στο ιερό μυστήριο, ένα από τα συγκλονιστικότερα κείμενα που έχει γραφεί ποτέ στην παγκόσμια γραμματεία, το περίφημο απόσπασμα από την προς Εφεσίους επιστολή του αποστόλου Παύλου, όπου ουσιαστικά προτείνει και ζητά ο καθένας από τους συντρόφους, να αισθάνεται τον άλλον σαν τον εαυτό του, σαν προέκταση του εαυτού του. Φτάνει στο σημείο να πει ότι είναι ανοησία να μην υπάρχει αγάπη! Όσο ανόητος θα ήταν κάποιος που θα μισούσε το σώμα του και τον εαυτό του, άλλο τόσο ανόητος είναι αυτός που δεν αγαπά τον/την σύντροφό του.


Φεύγοντας από την θεολογία του μυστηρίου, ας περάσουμε να δούμε τη σημερινή πραγματικότητα. 
Ο καθένας έχει δύο ρόλους: είναι σύζυγος και είναι και γονέας. Μέχρι να γίνει γονέας είναι μόνο σύζυγος. Με το πρώτο παιδί που έρχεται στον κόσμο, στο εξής θα διαθέτει και τους δύο ρόλους. Τι κάνουν αυτοί οι δύο ρόλοι, βρίσκονται σε αρμονία και αλληλοσυμπλήρωση μεταξύ τους; Μήπως ο ένας κυριεύει, κυριαρχεί πάνω στον άλλο;


Για να διευκολυνθούμε στις απαντήσεις, ας δούμε δύο παραδείγματα: 
Γυρίζει το παιδί μας από το σχολείο και λέμε «καλώς το, καλωσήρθες, πώς τα πέρασες;». Αν είναι και μικρό οι ερωτήσεις αυτές συνοδεύονται και από ορισμένα φιλιά. Έρχεται στεναχωρημένο, ρωτούμε να μάθουμε «τι συνέβη στο σχολείο;». «Με μάλωσε η δασκάλα γιατί δεν είχα λύσει την άσκηση…., ή γιατί μάλωσα με τον τάδε, … με χτύπησε, ... κι αυτός μου είπε...». Κι εμείς παρηγορούμε το παιδί μας με κάποιο φιλί, με έναν ωραίο λόγο, με την ζεστασιά των αισθημάτων μας.


Από την άλλη πάλι, γυρίζει ο/η σύντροφός μας από τη δουλειά. Πως τον/την υποδεχόμαστε; «Έλα ήρθες; Α, σε παρακαλώ, πιάσε αυτό ..., βοήθησέ με γιατί έχω να κάνω ένα σωρό δουλειές...». Έρχεται στεναχωρημένος /η « τι έγινε πάλι; κάθε μέρα αυτά τα μούτρα θα βλέπουμε; Ή, καλά δεν τους ξέρεις πια, αυτοί έτσι είναι, έλα μην τα παίρνεις στα σοβαρά…. έλα βιαζόμαστε πρέπει να πάμε τα παιδιά στα αγγλικά... και αυτό, και το άλλο»!


Ας συγκρίνει ο καθένας την υποδοχή του παιδιού από το σχολείο και την υποδοχή του/της συντρόφου από τη δουλειά! Ας συγκρίνει ο καθένας το ενδιαφέρον για τα προβλήματα των παιδιών και για τα προβλήματα του/της συντρόφου μας. Αν μάλιστα είναι και πρόβλημα που μας το λέει συχνά, τότε λέμε «Πάλι τα ίδια! Όλο κλαίγεσαι, αμάν πια ….» 


Άλλο παράδειγμα: τι κάνουμε στις γιορτές και στα γενέθλια των παιδιών μας; Κάποιο μικρό ή μεγάλο δώρο, αλλά είμαστε και πρόθυμοι να ακούσουμε την επιθυμία των παιδιών μας. Συνήθως τα ρωτάμε ή ξέρουμε τι τους αρέσει και παίρνουμε αυτό το δώρο. Ας μην υπολογίσουμε και τα δώρα που κάνουμε με αφορμή κάποιο έκτακτο γεγονός της ζωής τους, όπως μια επιτυχία στο πανεπιστήμιο κλπ. Τότε έχουμε δώρα υψηλής αξίας! Και το αξίζουν τα παιδιά μας.


Ας συγκρίνουμε αυτά όλα με την αντιμετώπιση που έχουμε στην ονομαστική εορτή του/της συζύγου μας, ή στις επετείους του γάμου. Τα πρώτα χρόνια συνήθως ανταλλάσσονται δώρα. Ύστερα το πράγμα ξεθωριάζει και κάποιο προσωπικό δώρο μετά από μερικά χρόνια δυστυχώς δεν υπάρχει. Για να μην πω ότι μετά από λίγα χρόνια έχουμε ξεχάσει και επέτειο και γενέθλια και περιμένουμε να το θυμηθούμε το βράδυ, όταν μας το θυμίσει ο/η σύντροφός μας, για να καταλήξουμε και σε έναν ωραίο καυγά! 


Έτσι, δεν είναι υπερβολή να πούμε ότι δυστυχώς για μερικούς γονείς, με το που θα γίνουν γονείς ξεχνούν πως είναι και σύζυγοι. Αυτή η διαστρέβλωση μάλιστα διευκολύνεται όταν υπάρχουν, πριν τον ερχομό των παιδιών, ήδη κάποιες συγκρούσεις. Τότε, με τον ερχομό του παιδιού, επισημοποιείται η εγκατάλειψη του ρόλου του συζύγου, όπου το μωρό είναι μια καλή ευκαιρία να φύγουν ο ένας από τον άλλον, δήθεν εν ονόματι του παιδιού. 


Εδώ αρχίζουν τα προβλήματα, διότι μπαίνει ένα άλλο πρόσωπο στη ζωή μας, το παιδί (!), το οποίο «πληρώνει» την δική μας δυσκολία να λειτουργήσουμε σαν σύζυγοι. Πώς την πληρώνει; Την πληρώνει διότι ο γονιός δημιουργεί μια εξάρτηση μέσα του από το παιδί, που αρχίζει να την νοιώθει και το παιδί απέναντι στο γονιό, όταν π.χ. αρχίζουν να κοιμόνται μαζί τα βράδια (γονιός και παιδί)… 
Όταν το παιδί πάει σχολείο τότε συναντούμε έναν γονιό ο οποίος κάθεται με τις ώρες πάνω από το παιδί και διαβάζουν μαζί…. Έτσι μαθαίνει πια το παιδί πως ό,τι κάνει, πρέπει να το κάνει μόνο με βοήθεια! Αφήνω την πίεση την οποία υφίσταται το παιδί όταν ο γονιός χάσει την θέση του γονιού και γίνει δάσκαλος μέσα στο σπίτι. Τότε το παιδί έχει έναν δάσκαλο παραπάνω και έναν γονιό λιγότερο!


Γιατί άραγε έχουν συμβεί όλα αυτά τα θλιβερά;


Πρώτ΄ από όλα, ίσως επειδή οι περισσότεροι από εμάς δεν πήραμε από τη δική μας οικογένεια πρότυπο συζυγίας, δεν είδαμε τους γονείς μας να λειτουργούν ως σύζυγοι. Τους είδαμε να λειτουργούν μόνο ως γονείς και επομένως όταν παντρευτήκαμε πάθαμε αυτό που θα λέγαμε στη γλώσσα των φιλολόγων: «δώσαμε εξετάσεις σε κείμενο αδίδακτο»!

Αν δεν δεις στη πράξη πώς λειτουργεί το ζευγάρι, αν δεν έχεις δει πώς λύνει τις διαφορές του με διάλογο, ουσιαστικά πρέπει να το φτιάξεις μόνος σου, πρέπει να το εφεύρεις εσύ και αυτό είναι δύσκολο, ευτυχώς όμως όχι ακατόρθωτο! 


Στη νεοελληνική κοινωνία, η φυσική σειρά των πραγμάτων έχει ανατραπεί σε μεγάλο βαθμό. Ποια είναι η φυσική σειρά; Η αγάπη προς τον σύντροφό μου χρονολογικά έρχεται πρώτα, πριν από την αγάπη προς τα παιδιά μου, γιατί πρώτα υπήρξε ο σύντροφός μου και κατόπιν ήρθαν τα παιδιά μου. Προηγείται ακόμα και αιτιολογικά. Τα παιδιά μου τα έχω εξαιτίας του συντρόφου μου. Επομένως η αγάπη προς τα παιδιά μου οφείλει να περνάει μέσα από την αγάπη για τον σύντροφό μου. 
Εάν δεν περνάει από εκεί, τότε κάτι δεν πάει καλά, κάποιο πρόβλημα υπάρχει. Όχι ότι δεν είναι αγάπη, αλλά έχει πολλές προσμίξεις, δεν είναι καθαρό χρυσάφι. Και για λόγους χρονολογικούς και για λόγους αιτιολογικούς, η αγάπη προς τον σύντροφό μου είναι πηγή αγάπης προς τα παιδιά μου! Και μάλιστα, όταν δεν λειτουργεί η συζυγία, μη νομίσετε ότι η αγάπη του γονιού προς τα παιδιά απευθύνεται σε όλα εξίσου. Όταν δεν λειτουργεί η συζυγία υγιώς, συνήθως η αγάπη πάει προς ένα παιδί ή δύο ορισμένα, πάντως όχι σε όλα ομοιόμορφα, τουλάχιστον έτσι υποστηρίζουν οι ειδικοί επιστήμονες.


Ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος περιγράφει μια καταπληκτική αναφορά συζύγου προς τη γυναίκα του (κι ας σημειώσουμε εδώ πως ο άγιος ήταν μοναχός). Απευθύνεται ο άνδρας στη γυναίκα του - και αυτό βεβαίως ισχύει και αντίστροφα - και της λέει: «Πρέπει να ξέρεις ότι εγώ αγαπώ εσένα πρώτα απ΄ όλα, και επειδή αγαπώ εσένα αγαπώ και τα παιδιά μας, γιατί τα παιδιά μας μου τα χάρισες εσύ και ο Θεός, αλλά από τους ανθρώπους εσύ. Γι΄ αυτό να ξέρεις ότι πάντα θα σε αγαπώ περισσότερο από όλους»!


Ο γονιός, που δεν λειτουργεί και ως σύζυγος, τελικά θα πιαστεί το στόμα του να μιλάει, να λέει, να λέει, να λέει δέκα, και το ένα να πιάνει τόπο στα παιδιά του. Η αγωγή πρωτίστως είναι ζήτημα ήθους και στάσης ζωής. Γι΄ αυτό και όταν κάνουμε κάτι για μας, το κάνουμε και για τα παιδιά μας. Μέσα την οικογένεια ό,τι βοηθάει τον έναν βοηθάει και τους άλλους, και ό,τι βλάπτει τον έναν βλάπτει και τους άλλους.


Τελειώνοντας θα ήθελα να επισημάνω ότι στην προσπάθειά μας αυτή να καταφέρουμε την διόρθωση του «λάθους» μας, μοναδική και σημαντική βοήθεια δίνει μόνο ο Θεός, ο Θεός της αγάπης, ο αληθινός Θεός!


Κάποτε (είναι γραμμένο σε ένα βιβλίο) ένας άνθρωπος πέθανε και πήγε στον ουρανό. Πήγε στο παράδεισο και μετά από λίγο διάστημα είδε πως δεν του άρεσε εκεί, και αποφάσισε να πάει στη κόλαση για να είναι -τάχα- καλύτερα. Αλλά και εκεί δεν του άρεσε. Πνιγότανε! Έτσι αποφάσισε να κάνει μια σκηνή, έξω και από την κόλαση και από τον παράδεισο, απέναντι, και έμεινε εκεί. Έφτιαξε το δικό του Θεό και εκεί ζούσε, στη δική του σκηνή, με το δικό του τρόπο. Όμως εκεί ήταν «ο Θεός του» και όχι ο αληθινός Θεός μας, ένας «Θεός», που ο ίδιος είχε φτιάξει στα δικά του μέτρα.

Αυτό τον «Θεό» όμως η Εκκλησία τον ονομάζει είδωλο και όχι αληθινό Θεό, που υπάρχει και διδάσκεται μόνο μέσα στην Εκκλησία και στην πνευματική ζωή. Έτσι λοιπόν, ή πιστεύουμε στον αληθινό Θεό ή φτιάχνουμε τον δικό μας «Θεό». Η Αγία Γραφή και η Εκκλησία μας είναι οι θεματοφύλακες και οι φρουροί απέναντι σε αυτή τη διαστρέβλωση της εποχής μας.
 Ας επιλέξουμε!

Με πολλή αγάπη και αγωνία θέλαμε να σας πούμε τα παραπάνω. Παρακαλούμε προσέξτε τα, ίσως κάποτε σας φανούν χρήσιμα. 
Να σας ζήσει το παιδί σας και με το καλό να το βαφτίσουμε!

Πηγή