π. Γεώργιος Κουγιουμτζόγλου - Τὰ Μυστήρια τῆς Ἐκκλησίας μας
Ἀπὸ τὸ βιβλίο «Λατρευτικὸ
Ἐγχειρίδιο»
1. Γενικά
α. Τὸ νόημα τῶν ΜυστηρίωνἩ ἀνθρώπινη φύση μετὰ τὸ προπατορικὸ ἁμάρτημα «ἐξαγριώθηκε» καὶ ἔγινε «ἀκανθώδης» ὅπως τὰ ἄγρια δέντρα. Γιὰ τὴν «ἡμέρωσή» της βλάστησε ἡ «ράβδος (= βλαστός) ἐκ τῆς ρίζης Ἰεσσαὶ καὶ ἀνθὸς ἐκ τῆς ρίζης» (Ἡσ. ια´ 1), ὁ Θεάνθρωπος Ἰησοῦς Χριστὸς καὶ ἔγινε «βλαστός» αἰσθητός, γιὰ νὰ ἐξημερώσει μὲ αἰσθητὸ τρόπο τοὺς αἰσθητοὺς ἀνθρώπους.
Αὐτὸ τὸ ἐξημερωτικὸ καὶ ἀναγεννητικὸ ἔργο ἐπιτυγχάνεται μὲ τὸν τρόπο ποὺ ὅρισε καὶ παρέδωσε ὁ Χριστός στοὺς Ἁγίους Ἀποστόλους καὶ συνεχίζεται νὰ ἐπιτυγχάνεται καὶ νὰ τελεῖται μὲ τὰ Ἅγια Μυστήρια, μὲ τὴν ἰδιαίτερη γιὰ τὸν καθένα Ἱεροτελεστία.
Ἐφ᾿ ὅσον στὴ γῆ ποὺ ζοῦμε, μὲ τὸ πεπερασμένο μυαλὸ ποὺ ἔχουμε, δὲν μποροῦμε νὰ ἐρευνήσουμε ὅλη τὴν Ἀλήθεια καὶ τὰ Μυστήρια της πίστεώς μας, δεχόμαστε τὴν ἀποκάλυψή τους, (ὄχι παραπλανητικὰ καὶ παράλογα, ἀλλὰ ὑπέρλογα) καὶ ἐξαγιαζόμαστε ὑπερφυσικὰ μέσα ἀπὸ φυσικὰ ὑλικὰ στοιχεῖα καὶ ἄκτιστες θεῖες ἐνέργειες ποὺ ἀπορρέουν ἀπὸ τὰ Μυστήρια της Ἐκκλησίας μας.
β. Ἡ ἔννοια καὶ ἡ ἀναγκαιότητα τῶν Μυστηρίων
Τὰ θεῖα Μυστήρια εἶναι θεοσύστατες τελετὲς τῆς Ἐκκλησίας ποὺ μεταδίδουν στὰ μέλη της μὲ αἰσθητὰ σημεῖα, τὴν ἀόρατη καθαρτικὴ καὶ ἁγιαστικὴ Θεία Χάρη.
Ὅλα τὰ Μυστήρια μεταδίδουν τὴ μία Θεία Χάρη, τὸ καθένα μὲ εἰδικὴ τελετὴ καὶ εἶναι ἀναγκαία γιὰ τὴ σωτηρία μας ὄχι ὅμως ὅλα. Ὑποχρεωτικὰ εἶναι τὰ Μυστήρια τοῦ Βαπτίσματος, τοῦ Χρίσματος, τῆς Θείας Εὐχαριστίας καὶ τῆς Μετανοίας - Ἔξομολογησεως. Προαιρετικὰ εἶναι, τῆς Ἱερωσύνης, τοῦ Γάμου καὶ τοῦ Εὐχελαίου.
Οἱ θεοσύστατες αὐτὲς τελετὲς ὀνομάστηκαν μυστήρια γιὰ δυὸ λόγους. Πρώτον διότι, κατὰ τὸν Ἱερὸ Χρυσόστομο, «ἕτερα ὁρῶμεν καὶ ἕτερα πιστεύομεν» δηλ. ἡ Θεία Χάρη ποὺ μεταδίδουν εἶναι πραγματική, ἀλλὰ ἀόρατη. Δεύτερον, διότι δὲν ἐπιτρεπόταν νὰ τὰ παρακολουθοῦν οἱ ἄπιστοι ἢ οἱ εἰδωλολάτρες, ἀλλὰ μόνον οἱ πιστοί. Δὲ δίδονται τὰ ἅγια Μυστήρια τῆς πίστεως σὲ ἀνθρώπους ποὺ ζοῦν βίο ἀσεβῆ ἢ μπορεῖ νὰ τὰ καταπατήσουν (Ματθ. ζ´, 6). Καὶ φυσικὰ τὰ ἀνωτέρω εἶναι τελείως διάφορα ἀπὸ τὰ ἀρχαῖα εἰδωλολατρικὰ μυστήρια ἢ ἀπὸ τὰ «μυστήρια» ποὺ ὑπάρχουν σὲ σύγχρονες θρησκεῖες ἡ αἱρέσεις.
γ. Πότε εἶναι ἔγκυρα τὰ Μυστήρια
Γιὰ νὰ εἶναι ἔγκυρο καὶ «κανονικό» ἕνα Μυστήριο, σύμφωνα μὲ τὴν Ἀποστολικὴ παράδοση, εἶναι ἀναγκαῖα τὰ ἑξῆς στοιχεῖα:
(1) Ὁ «κανονικά» χειροτονημένος τελετουργὸς (Ἱερέας ἢ Ἐπίσκοπος).
(2) Τὰ αἰσθητὰ σημεῖα, δηλ. ἡ ὕλη τοῦ Μυστηρίου, ποὺ ποικίλει ἀνάλογα μὲ τὸ Μυστήριο.
(3) Ἡ εἰδικὴ Ἱερολογία, δηλ. τὰ εἰδικὰ γιὰ τὸ καθένα λόγια.
Τὸ πρῶτο ἀπὸ τὰ ἑπτὰ Μυστήρια, τὸ Μυστήριο τῶν Μυστηρίων ποὺ ἀποτελεῖ καὶ τὸ κέντρο τῆς ὅλης Λατρείας, εἶναι τὸ Μυστήριο τῆς θείας Εὐχαριστίας, ἡ Θεία Λειτουργία. Τὸ Μυστήριο αὐτό, στὸ ὁποῖο τελεῖται θυσία ἐξιλαστήρια καὶ εὐχαριστήρια καὶ μᾶς προσφέρεται τροφὴ «ζωῆς αἰωνίου», τὸ Σῶμα καὶ τὸ Αἷμα τοῦ Κυρίου, ἀναλύθηκε προηγουμένως καὶ γι᾿ αὐτὸ θὰ ἀναφερθοῦμε στὰ ὑπόλοιπα Μυστήρια.
